Νέο Microsoft Publisher Document (4).jpg

Φυλλάδια που εκδίδονται μηνιαίως και περιέχουν διάφορα ψυχοφελή κείμενα, νέα και ανακοινώσεις από την ενορία μας.

Αριθμός Φύλλου 58

Μόνο σε μορφή pdf...

Οι Τρεις Ιεράρχες και η εορτή τους

Στις 30 Ιανουαρίου η Εκκλησία μας εορτάζει τη μνήμη των Τριών Ιεραρχών, των τριών σπουδαίων πατέρων και διδασκάλων, Βασιλείου του Μεγάλου, Γρηγορίου του Θεολόγου και Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Πρόκειται για τρεις μεγάλες εκκλησιαστικές προσωπικότητες με τεράστιο συγγραφικό και ποιμαντικό έργο, οι οποίες συνέβαλαν καθοριστικά στη θεμελίωση και εδραίωση του χριστιανισμού και για το λόγο αυτό έλαβαν τιμητικά τα προσωνύμια Μέγας, Θεολόγος και Χρυσόστομος ως ελάχιστο δείγμα αναγνώρισης της αξίας τους και συμβολής τους στη χριστιανική διδασκαλία και πίστη.
 

Παραξενεύει το γεγονός ότι οι μεγάλοι αυτοί Άγιοι ενώ δεν έζησαν και δεν έδρασαν στους ίδιους τόπους, εκτός από ένα μικρό χρονικό διάστημα κατά τη διάρκεια των σπουδών τους, και δεν έχουν επίσης κοινή κοίμηση, ωστόσο εορτάζονται την ίδια ημέρα. Γιατί άραγε συμβαίνει αυτό; Την απάντηση μας τη δίνει ο συναξαριστής. Αναφέρει ότι στα μέσα του 11ου αιώνα είχε ξεσπάσει φιλονικία ανάμεσα σε λογίους της εποχής για το ποιος από τους τρεις Αγίους είναι σπουδαιότερος, με αποτέλεσμα να υπάρξουν ομάδες πιστών, οι Ιωαννίτες, οι Γρηγορίτες και οι Βασιλείτες. Ο τότε Μητροπολίτης Ευχαΐτων (της Μ.Ασίας) Ιωάννης, ο επονομαζόμενος Μαυρόποδας, έδωσε τη λύση στη διαφωνία αυτή. Είδε ότι και οι τρεις Άγιοι εορτάζουν μέσα στον Ιανουάριο, ο Βασίλειος την 1η, ο Γρηγόριος την 25η και ο Ιωάννης την 27η (ανακομιδή των λειψάνων του). Ένωσε, λοιπόν, τις τρεις εορτές και όρισε να τιμώνται σε μία κοινή στις 30 οι μεγάλοι αυτοί Πατέρες, γράφοντας μάλιστα ύμνους, οι οποίοι ψάλλονται μέχρι και σήμερα την ημέρα αυτή.
 

Οι Άγιοι Τρεις Ιεράρχες λόγω του έργου τους και της σοφίας τους είναι γνωστοί και χαίρουν εκτιμήσεως όχι μόνο στην Ορθοδοξία, αλλά σε όλον τον κόσμο των επιστημών και των γραμμάτων, καθώς τα κείμενά τους αποτελούν μνημεία της παγκόσμιας γραμματείας. Καθένας τους υπήρξε και μία σπουδαία προσωπικότητα με διαφορετικά έργο και προσφορά τόσο στο χριστιανισμό, όσο στην παιδεία γενικότερα.
Ο ιερός Χρυσόστομος (347/354-407 μ.Χ.) γεννήθηκε στην Αντιόχεια, σπούδασε πολλές επιστήμες, μαθήτευσε κοντά στο μεγάλο και διάσημο ρήτορα της εποχής Λιβάνιο, έζησε ασκητικά με σύνεση και ταπείνωση και διετέλεσε Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως. Είχε το χάρισμα της ευγλωττίας και ρητορείας και μάγευε με τους λόγους του, ενώ η ευρύτητα σκέψης του ήταν τόσο μεγάλη που είχε την ικανότητα να αναπτύσσει και  σχολιάζει πλήθος θεμάτων. Στο πλούσιο συγγρα­φικό του έργο ξεχωρίζουν τα ερμηνευτικά κείμενα της Αγίας Γραφής και οι Λόγοι για την Ιερωσύνη. Εκτός των άλλων έγραψε και τη Θεία Λειτουργία, αυτή που σήμερα τελούμε στους ναούς μας.

 

Ο Μέγας Βασίλειος (330-378 μΧ.) γεννήθηκε στην Νεοκαισάρεια του Πόντου και έζησε στην Καισάρεια της Καππαδοκίας. Σπούδασε πολλές επιστήμες και πήρε ευρεία μόρφωση, έγινε Επίσκοπος Καισαρείας, υπηρέτησε με ζήλο το ποίμνιό του και μάλιστα δημιούργησε την περίφημη Βασιλειάδα, ένα τεράστια συγκρότημα ιδρυμάτων για πτωχούς και απόρους. Από το συγγραφικό του έργο ξεχωρίζουν οι ομιλίες του στην Εξαήμερο δημιουργία και στους Ψαλμούς, τα ασκητικά του κείμενα και η Θεία Λειτουργία, η οποία σήμερα τελείται δέκα φορές το χρόνο (την 1η Ιανουαρίου, τις πέντε πρώτες Κυριακές της Μ. Τεσσαρακοστής τις παραμονές Χριστουγέννων και Θεοφανείων, την Μ. Πέμπτη και το Μ. Σάββατο).

 

Ο Άγιος Γρηγόριος (328-391 μ.Χ.) γεννήθηκε στη Ναζιανζό της Καππαδοκίας (γι’ αυτό και Ναζιανζηνός), σπούδασε πολλές και διαφορετικές επιστήμες υπήρξε συμφοιτητής και επιστήθιος φίλος του Μ. Βασιλείου, διετέλεσε Επίσκοπος Σασίμων και έπειτα Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως. Η Εκκλησία του απέδωσε τον τίτλο Θεολόγος, γιατί εκφώνησε πέντε περίφημους θεολογικούς λόγους που κατακεραύνωσαν την επικρατούσα διδασκαλία των αιρετικών. Πολύπλευρο είναι το συγγραφικό του έργο γράφοντας ομιλίες, επιστολές και ποιήματα. Ήταν βαθύς γνώστης της αρχαιοελληνικής λογοτεχνίας και θεωρείται ο λογοτεχνικότερος των Πατέρων.


Ο 4ος αιώνας μ.Χ., η εποχή που έζησαν οι Τρεις Ιεράρχες είναι ένας αιώνας μεταβατικός. Είναι τα χρόνια που ο χριστιανισμός είναι ακόμη σε πρώιμο στάδιο, δεν έχει αναπτύξει σε βάθος και αποκρυσταλλώσει τη θεολογική διδασκαλία του και οι αιρέσεις έχουν μεγάλη απήχηση αλλοιώνοντας τις αλήθειες της πίστεως. Σε αυτήν τη χρονική στιγμή η Ορθοδοξία ευτύχησε να βρει αυτούς τους ισχυρούς, τους μέγιστους στυλοβάτες, οι οποίοι έχοντας υψηλή θρησκευτική και κοσμική μόρφωση μπόρεσαν να στηρίξουν τον χριστιανισμό και να χρησιμοποιήσουν προς όφελος του ανθρώπου τα αποστάγματα της αρχαίας σοφίας. Με τους λόγους και τα γραπτά τους κατοχύρωσαν δογματικά την Ορθοδοξία και της έδωσαν ερείσματα ικανά να αντιμετωπίσει τους επίδοξους παρερμηνευτές των θείων διδαγμάτων. Χαρακτηριστικό της διδασκαλίας τους είναι η αγάπη για την παιδεία, καθώς πίστευαν άτι ο άνθρωπος και ειδικά ο νέος πρέπει να μελετάει και να αποκτάει γνώσεις, που θα τον κάνουν συγκροτημένο, ολοκληρωμένο και θα του διδάξουν ανθρωπιστικές αξίες. Κατάφεραν με μοναδικό τρόπο να συνδυάσουν την αρχαία γραμματεία με τα διδάγματα του χριστιανισμού και δημιούργησαν μία γέφυρα που ένωσε αυτούς τους δύο διαφορετικούς κόσμους. Λόγω της   αρχαιοελληνικής μόρφωσης που διέθεταν, αλλά και της μεγάλης συγγραφικής παραγωγής τους και του διδακτικού έργου τους, η κοινή εορτή τους σχετίστηκε από νωρίς στο Ελληνικό Κράτος με την παιδεία και τα γράμματα και πήρε εθνικό χαρακτήρα. Το ακαδημαϊκό έτος 1843-1844 καθιερώθηκε αρχικά από τη Σύγκλητο του Πανεπιστημίου Αθηνών και έπειτα με νόμο του κράτους, ως επίσημη εορτή των Ελληνικών Γραμμάτων.
 

Γρηγόριος Σαχίνογλου, ΜΑ Θεολογίας - Παιδαγωγός 

Οι αντιεξουσιαστές της Ορθοδοξίας Τρεις Ιεράρχες


Σήμερα που η εποχή μας χαρακτηρίζεται από τόσο έντονη κοινωνική αδικία, που καθένας νοιώθει «το δίκαιο να τον πνίγει» και είναι στα όρια να πάρει «το νόμο στα χέρια του». Που είναι έτοιμος να οργανωθεί και να αγωνιστεί εναντίον όλων αυτών που έμμεσα ή άμεσα τον εκμεταλλεύονται και του «ρουφάνε το αίμα», πυκνώνοντας τις τάξεις των «αγανακτισμένων».Σήμερα, λοιπόν, τι θα μπορούσαν να πουν στους ανθρώπους αυτούς της σημερινής εποχής, τρία γεροντάκια που έζησαν τόσο παλιά;

Θα έλεγα ότι οι τρεις Ιεράρχες είναι τα πιο κατάλληλα και επίκαιρα πρόσωπα για τους ανθρώπους της σημερινής εποχής. Γιατί, χωρίς υπερβολή, ανήκουν στον λεγόμενο «αντιεξουσιαστικό χώρο»! Ναι. Αντιτάχθηκαν με την κακώς νοούμενη εξουσία και δεν δίστασαν να τα βάλουν με τους ισχυρούς της εποχής τους. Για να θυμηθούμε: Ο Μέγας Βασίλειος αντιμέτωπος με τον αυταρχικό έπαρχο Μόδεστο που «απειλούσε θεούς και δαίμονες» για να αρέσει στον αιρετικό αυτοκράτορά του Ουάλη. Ο ιερός Χρυσόστομος αντιμέτωπος με την ματαιόδοξη αυτοκράτειρα Ευδοξία και τις μηχανορραφίες της για να τον εξοντώσει. Ο Γρηγόριος ο Θεολόγος αντιμέτωπος με τους πληρωμένους εγκληματίες που ήθελαν να του κλείσουν το στόμα. Κι αυτά γιατί ενοχλούσε το κήρυγμά τους, έλεγχε η ακεραιότητα του ήθους τους…

 

Προσπάθησαν να τους εξαγοράσουν, δεν πουλήθηκαν. Τους απείλησαν, δεν φοβήθηκαν. Τους κακοποίησαν, δεν λύγισαν! Αλλά κι ο αγώνας τους ήταν ευγενής. Δεν πήραν τα καδρόνια στα χέρια, δεν έκαναν καταστροφές, δεν επιδόθηκαν σε «πλιάτσικο», δεν φορούσαν κουκούλες! Έκαναν τον αγώνα τους επώνυμα και όχι ως «γνωστοί άγνωστοι». Γι’ αυτό και ο αγώνας τους δεν ήταν περιθωριακός αλλά ήταν στο επίκεντρο της κοινωνίας και των εξελίξεων και είχαν την εκτίμηση, τον σεβασμό και την συμπαράσταση του λαού χάριν του οποίου αγωνίζονταν!
 

Το μυστικό τους; Κοινό και για τους τρεις: Η ζωντανή σχέση τους με τον Χριστό και την Εκκλησία. Από κει αντλούσαν θάρρος, δύναμη, σταθερότητα, διάκριση. Η σχέση τους με τον Κύριο, άνοιγε τους ορίζοντές τους και μπορούσαν να διακρίνουν και να κρίνουν σωστά τα ανθρώπινα πράγματα, όπως το είπε ο Κύριος: «καὶ γνώσεσθε τὴν ἀλήθειαν καὶ ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς» (Ιω. 8, 32) ενώ διαβεβαίωνε ότι «ἐγὼ εἰμὶ ἡ Ὁδὸς καὶ Ἀλήθεια καὶ ἡ Ζωή» (Ιω. 14, 6). Η σχέση με το Χριστό είναι σχέση με την Αλήθεια και σχέση με την μοναδική προϋπόθεση να είναι κανείς ελεύθερος!
 

Ας μη μας διαφεύγει ότι υπάρχουν χώροι, «κέντρα αποφάσεων», αντιλήψεις, που δεν θέλουν να έχουμε σχέση με το Θεό και την Εκκλησία του. Ειδικά δεν θέλουν οι νέοι να έχουν αυτή τη σχέση. Γιατί δεν θέλουν να είμαστε ελεύθεροι. Φοβούνται τους ελεύθερους νέους γιατί δεν είναι διαχειρίσιμοι!

 

π. Βασίλειος
Αναδημοσίευση από www.vimaorthodoxias.gr